Śnieżne Kotły

To miejsce zobacz będąc w pobliżu szczytu: Szrenica 1362 m n.p.m. Łabski Szczyt 1472 m n.p.m.

Śnieżne Kotły – krajobraz wyrzeźbiony przez lodowce

Śnieżne Kotły to jeden z najbardziej malowniczych zakątków Karkonoszy. Strome ściany skalne, głębokie żleby i rumowiska tworzą tu krajobraz, który pozwala zobaczyć ślady dawnej działalności lodowców. Pod wspólną nazwą kryją się dwie sąsiadujące ze sobą formy: Mały Śnieżny Kocioł i Wielki Śnieżny Kocioł, oddzielone skalistą grzędą.

Gdzie znajdują się Śnieżne Kotły?

Śnieżne Kotły leżą w zachodniej części Karkonoszy, na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Wcinają się w północny stok głównego grzbietu, pomiędzy Łabskim Szczytem a Wielkim Szyszakiem. Mały Śnieżny Kocioł znajduje się po stronie zachodniej, a Wielki – po wschodniej.

Choć nazwa może sugerować inaczej, Mały Śnieżny Kocioł jest głębszy: różnica wysokości między jego górną krawędzią a dnem dochodzi do około 300 metrów. Wielki Śnieżny Kocioł wyróżnia się natomiast bardziej imponującymi ścianami skalnymi.

Jak powstały?

Kotły powstały w plejstocenie, podczas zlodowaceń, gdy w Karkonoszach panował znacznie chłodniejszy klimat. W zagłębieniach stoków gromadził się śnieg, który przeobrażał się w firn, a następnie w lód lodowcowy. Tak rozwijały się lokalne lodowce górskie.

Przemieszczający się lód niszczył skalne podłoże: wyrywał jego fragmenty, rozkruszał je i ścierał powierzchnię skał. Z czasem pogłębiał i poszerzał zagłębienia, nadając im postać kotłów o stromych zboczach. Nazywa się je także karami polodowcowymi.

Po ustąpieniu lodowców pozostały nie tylko skalne ściany, lecz również moreny – nagromadzenia materiału skalnego transportowanego przez lód. Wśród rumowisk Wielkiego Śnieżnego Kotła znajdują się niewielkie Śnieżne Stawki. Ich poziom wody podlega znacznym wahaniom.

Z jakich skał zbudowane są kotły?

W ścianach Śnieżnych Kotłów odsłania się granit karkonoski. Jest to skała magmowa głębinowa, która powstała wskutek powolnego zastygania magmy pod powierzchnią Ziemi. Dopiero późniejsze procesy wietrzenia i erozji odsłoniły ją na powierzchni.

Na wygląd skalnych ścian duży wpływ ma system spękań granitu. W miejscach, gdzie pęknięcia są gęste, łatwiej dochodzi do rozpadu skały i powstawania żlebów oraz rozpadlin. Krajobraz nadal się zmienia – ze ścian odpadają fragmenty skał, a u ich podnóża gromadzi się rumosz.

Geologiczną osobliwością jest żyła bazanitu w zachodniej części Małego Śnieżnego Kotła, często określana jako żyła bazaltowa. Ta skała magmowa ma około 26 milionów lat i przecina starszy granit. Jej odmienny skład chemiczny sprzyja występowaniu wyjątkowo cennej roślinności.

Ostoja rzadkich roślin

Mały Śnieżny Kocioł jest miejscem występowania skalnicy śnieżnej – reliktu glacjalnego, czyli rośliny, która przetrwała tutaj od czasów epoki lodowej. To jej jedyne stanowisko w Polsce i najdalej na południe wysunięte stanowisko tego gatunku. Rośnie na zacienionych półkach i w szczelinach skał żyły bazaltowej.

Inną osobliwością jest biedrzeniec mniejszy skalny – endemiczny podgatunek występujący wyłącznie w Małym Śnieżnym Kotle. Dzięki takim roślinom miejsce to ma wartość nie tylko krajobrazową i geologiczną, ale również botaniczną.

Śnieżne Kotły na górskiej trasie

Kotły można podziwiać z udostępnionych punktów widokowych przy ich górnej krawędzi, w sąsiedztwie czerwonego szlaku prowadzącego głównym grzbietem Karkonoszy. Inną perspektywę oferuje zielony szlak – Droga nad Reglami, przebiegająca poniżej kotłów.

Przed wycieczką warto sprawdzić aktualny komunikat Karkonoskiego Parku Narodowego, ponieważ odcinki szlaków są sezonowo zamykane. Zimą nad urwiskami tworzą się nawisy śnieżne, a żlebami schodzą lawiny. Wędrówka wyznaczonymi szlakami pozwala podziwiać ten niezwykły krajobraz i chronić jego delikatną przyrodę.